İKİ DAĞ ARASINDA BİR KADER: SOLAKLI VADİSİ

Çaykara ve Dernekpazarı…
İki dağın arasına sıkışmış, Solaklı Vadisi’nin kalbinde yan yana duran iki ilçe. Coğrafya, burada yalnızca bir mekân değil; kaderin kendisidir. Toprak cömert değildir bu vadide. Ekmek vermez kolay kolay. Tarım sınırlı, geçim zordur. İnsan, hayatta kalmak için ya da geleceğini kurtarmak için yola düşmek zorunda kalır. Bu yüzden Solaklı Vadisi, yalnızca yeşilin binbir tonunu değil, göçün ağır hüznünü de taşır. Gelir getirecek toprakların yokluğu, insanları ekmeğin olduğu yerlere sürüklemiştir. Kimi zaman bir sel felaketiyle, kimi zaman sessiz bir yoksullukla… Evler boşalmış, bacalar tütmez olmuş, geride anılar kalmıştır. Trabzon Maçka Hamsiköy’den Erzincan’a, Amasya’dan Van Özalp’e, Muş’tan Hatay Kırıkhan’a uzanan göç yolları; yalnızca bir yer değiştirme değil, ata topraklarından kopuşun acılı hikâyesidir. Kimi Büyükada’ya, kimi Kıbrıs’a savrulmuştur. Ardına bakmadan gidenlerin ardında, gözleri yolda kalan analar, yarım kalmış hayaller ve suskun dağlar vardır. 

        Onlar giderken arkalarına bavullardan daha ağır bir şey bıraktılar: İzlerini…Kapısı kilitlenmiş ama hatıraları açık evler, yarım kalmış sohbetler, duvarlara sinmiş kahkahalar kaldı geride. Bir sabah erkenden çıkıldı yola; ne çok vedaya zaman vardı ne de gözyaşlarını saklamaya. Gidenin kalbi ardında kaldı, kalanların umudu gidenle birlikte yola çıktı. Göç, yalnızca bir yer değiştirme değildir. Göç, bir çocuğun sokağını, bir annenin ocağını, bir babanın mezar başındaki duasını yarım bırakmasıdır. Toprağa basan ayaklar gider ama toprak, o ayak izlerini uzun süre silmez. Çünkü bazı adımlar, kaderle atılır. Terk edilen evler zamanla sessizliğe alışır. Pencereler bakmayı unutur, yollar ayak seslerini özler. Bahçelerdeki ağaçlar, sahibini bekler gibi meyve verir. Her taş, her patika, her çeşme bir isim fısıldar. Gidenler, adlarını doğaya emanet etmişlerdir. Gurbete varanlar ise geride bıraktıklarıyla yaşar. Bir türkünün içinde köylerini, bir rüzgârın uğultusunda dağlarını, bir yağmur kokusunda çocukluklarını ararlar. Kalabalık şehirlerde bile yalnızdırlar; çünkü kalpleri hâlâ başka bir coğrafyada atmaktadır. Bazıları bir daha dönemez. Ama izleri döner. Bir mezar taşında, bir eski fotoğrafta, bir annenin “keşke” dolu duasında…Göç edenler, memleketten gitmiş olabilir; ama memleket, onlardan hiç gitmez. Çünkü insan, yaşadığı yerden değil; iz bıraktığı yerden hatırlanır. Ve zaman geçtikçe anlarız ki:
Gidenler aslında kaybolmadı…Sadece hatıraların içine yerleşti.

        Çaykaralı ve Dernekpazarlı için gelecek, çoğu zaman okul sıralarında şekillenmiştir. Toprak kazandırmayınca, kalem tutmuşlardır. Okumayı kurtuluş bilmiş, çocuklarını umut diye sıralara oturtmuşlardır. Bu yüzden bu coğrafya, ülkenin dört bir yanına dağılmış; devletin her kademesinde görev yapan siyasetçiler, bürokratlar, bilim insanları ve akademisyenler yetiştirmiştir. Küçük vadilerden büyük fikirler doğmuştur. Bugün ülkemizin en önemli turizm merkezlerinden biri olan Uzungöl, işte bu coğrafyanın bağrındadır. Dünyanın hayranlıkla baktığı manzaraların ardında, yılların yoksunluğu ve sabrı vardır. Bir zamanlar geçim için çıkılan yaylalar, artık tatil ve özlem mekânlarıdır. Yaylacılık eski anlamını yitirmiş olsa da, yaylalar hâlâ hafızadır; çocukluğun, emeğin ve dayanışmanın sessiz tanıklarıdır. Çaykara ve Dernekpazarı insanı, nereye giderse gitsin birlik olmayı bilmiştir. Türkiye’nin dört bir yanında kurulan dernekler, yalnızca birer tabela değildir; köklerini unutmayan, birbirine tutunan vefakâr insanların eseridir. Gurbette hemşehrilik, burada bir ihtiyaç değil, bir vicdan meselesidir. Solaklı Vadisi, belki zengin topraklar sunmadı ama güçlü insanlar yetiştirdi. Göçle yoğrulmuş bu hayatlar, memleket hasretiyle büyüdü. Ve her giden, aslında kalbinde bir vadiyi hiç terk etmedi. Çünkü bazı yerler vardır; insanı bırakmaz…İnsan, onları bıraksa bile…

Tüm hemşehrilerime selam ve sevgilerimle...